पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६
महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी राज्य सरकारने पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६ मंजूर केली आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना कमाल २ लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी, One Time Settlement (OTS) आणि नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना ५० हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर लाभ मिळू शकतो.
थोडक्यात माहिती
- योजनेचे नाव: पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर योजना २०२६
- राज्य: महाराष्ट्र
- मुख्य लाभ: २ लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी
- प्रोत्साहन लाभ: ५० हजार रुपयांपर्यंत
- OTS अंतिम मुदत: ३१ मार्च २०२७
- विभाग: सहकार विभाग
१. योजना काय आहे?
२ जून २०२६ रोजी महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाने या योजनेला मंजुरी दिली. पात्र शेतकऱ्यांना कर्जमाफी, OTS आणि नियमित कर्जफेडीसाठी प्रोत्साहनपर लाभ असे तीन घटक योजनेत आहेत.
२. किती कर्जमाफी मिळणार?
पात्र शेतकऱ्यांना मुद्दल व व्याजासह कमाल २ लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी मिळू शकते. पात्र थकबाकी १ लाख रुपये असल्यास नियमानुसार १ लाख रुपये आणि २ लाख असल्यास २ लाख रुपये लाभ मिळू शकतो.
३. कोणत्या कालावधीतील कर्ज पात्र आहे?
- कर्ज वितरण कालावधी: १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५.
- थकबाकी तारीख: ३० सप्टेंबर २०२५.
- परतफेड स्थिती: ३१ मार्च २०२६ पर्यंत कर्ज फेडलेले नसावे.
- पात्र पुनर्गठित आणि फेरपुनर्गठित पीक कर्जाचाही समावेश आहे.
४. दोन लाखांपेक्षा जास्त कर्ज असल्यास OTS
२ लाखांपेक्षा जास्त पात्र थकबाकी असलेल्या शेतकऱ्यांना अतिरिक्त रक्कम प्रथम बँकेत भरावी लागेल. त्यानंतर पात्र शेतकऱ्याला २ लाख रुपयांपर्यंत OTS लाभ मिळू शकतो. अतिरिक्त रक्कम भरण्याची मुदत ३१ मार्च २०२७ आहे.
५. नियमित कर्जफेड करणाऱ्यांना ५० हजार रुपये
२०२२-२३, २०२३-२४ आणि २०२४-२५ या तीन आर्थिक वर्षांपैकी कोणत्याही दोन वर्षांत पीक कर्ज घेऊन विहित मुदतीत परतफेड करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना कमाल ५० हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहन लाभ मिळू शकतो. इतर अटीही लागू आहेत.
६. पात्रता निकष
- शेतकरी महाराष्ट्र राज्यातील असावा.
- शासनाने निश्चित केलेल्या पीक कर्जाच्या कालावधीची अट पूर्ण असावी.
- ३० सप्टेंबर २०२५ रोजी पात्र कर्ज थकीत असावे.
- ३१ मार्च २०२६ पर्यंत कर्जाची परतफेड झालेली नसावी.
- आधार प्रमाणीकरण आवश्यक आहे.
- AgriStack नोंदणी आवश्यक आहे.
७. कोणती बँक पात्र आहे?
- राष्ट्रीयीकृत बँका
- खाजगी बँका
- प्रादेशिक ग्रामीण बँका
- जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँका
- पात्र प्राथमिक कृषी पतपुरवठा सहकारी संस्था
८. अपात्र व्यक्ती
शासन निर्णयात नमूद केलेले राजकीय पदाधिकारी, विशिष्ट वेतनमर्यादेपेक्षा अधिक वेतन घेणारे शासकीय कर्मचारी, शेतीबाह्य उत्पन्नावर आयकर भरणाऱ्या व्यक्ती, विशिष्ट निवृत्तीवेतन मर्यादा ओलांडणारे निवृत्तीवेतनधारक आणि नमूद सहकारी संस्थांतील पात्रता निकषांनुसार अपात्र ठरणाऱ्या व्यक्तींना लाभ मिळणार नाही.
९. नवीन लाभार्थी यादी अपडेट
११ सप्टेंबर २०२६ रोजी सहकार विभागाने दुसरी लाभार्थी यादी आधार प्रमाणीकरणासाठी प्रसिद्ध केली. या यादीत ३,५५,६१४ शेतकऱ्यांचा समावेश आहे.
सोलापूर जिल्ह्यातील ४,६९८ शेतकऱ्यांचा या दुसऱ्या यादीत समावेश असल्याचे अधिकृत प्रेस नोटमध्ये नमूद आहे.
१०. लाभार्थी यादीत नाव कसे तपासावे?
- आपल्या बँक शाखेत संपर्क साधा.
- योजनेची लाभार्थी यादी तपासा.
- ग्रामपंचायत किंवा विकास संस्थेकडे माहिती घ्या.
- नाव असल्यास आधार प्रमाणीकरणासाठी आपले सरकार सेवा केंद्रात जा.
- प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर बँकेकडे कर्जखात्याची स्थिती तपासा.
११. आधार आणि AgriStack नोंदणी
आधार प्रमाणीकरण आणि AgriStack नोंदणी योजनेसाठी आवश्यक आहे. आधार तपशील, बँक खाते आणि कर्जखात्यातील माहिती योग्य असल्याची खात्री करा.
१२. अर्ज प्रक्रिया
योजनेची अंमलबजावणी ऑनलाइन पद्धतीने होत आहे. बँका कर्जखात्यांची माहिती पोर्टलवर अपलोड करतात. पात्र यादी प्रसिद्ध झाल्यानंतर आधार प्रमाणीकरण आणि आवश्यक पडताळणी केली जाते. प्रत्येक शेतकऱ्याला स्वतंत्र नवीन अर्ज करणे आवश्यक आहे असे समजू नये.
१३. अधिकृत स्रोत
१४. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. किती कर्जमाफी मिळणार?
पात्र शेतकऱ्यांना कमाल २ लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी मिळू शकते.
२. २ लाखांपेक्षा जास्त कर्ज असल्यास काय करावे?
२ लाखांवरील पात्र थकबाकी बँकेत जमा केल्यानंतर OTS अंतर्गत २ लाख रुपयांपर्यंत लाभ मिळू शकतो.
३. नियमित कर्जफेड करणाऱ्यांना किती लाभ मिळतो?
पात्र शेतकऱ्यांना कमाल ५० हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर लाभ मिळू शकतो.
४. लाभार्थी यादीत नाव कसे तपासावे?
संबंधित बँक शाखा, विकास संस्था किंवा ग्रामपंचायतीकडे यादी तपासा.
५. आधार प्रमाणीकरण आवश्यक आहे का?
होय. शासन निर्णयानुसार आधार प्रमाणीकरण आवश्यक आहे.
६. AgriStack नोंदणी आवश्यक आहे का?
होय. पात्र शेतकऱ्यांसाठी AgriStack नोंदणी अनिवार्य आहे.
निष्कर्ष
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६ ही पात्र शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची योजना आहे. पात्र शेतकऱ्यांनी लाभार्थी यादी तपासून आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करावे आणि बँकेकडून कर्जमाफीची स्थिती जाणून घ्यावी.
Last Updated: ४ नोव्हेंबर २०२६
