शेतकरी मित्रांनो, पावसाची अनिश्चितता आणि भूगर्भातील घटलेली पाणी पातळी पाहता शेती करणे आता 'जुगार' बनले आहे. पण घाबरू नका! महाराष्ट्र सरकारने शेतकऱ्यांचे हेच संकट दूर करण्यासाठी मागेल त्याला शेततळे टप्पा २ (Phase 2) सुरू केला आहे. जर तुम्ही पहिल्या टप्प्यात संधी गमावली असेल, तर ही तुमच्यासाठी 'गोल्डन चान्स' आहे.

येत्या एप्रिल २०२६ च्या कडक उन्हाळ्यात तुमच्या पिकांना वाचवण्यासाठी हे शेततळे संजीवनी ठरणार आहे. या लेखात आपण टप्पा २ मध्ये नेमके काय बदल झाले आहेत आणि तुम्हाला किती पैसे मिळणार, हे सविस्तर पाहणार आहोत.

✅ थोडक्यात उत्तर: मागेल त्याला शेततळे टप्पा २ अंतर्गत महाराष्ट्र सरकार शेतकऱ्यांना ₹७५,००० पर्यंत थेट अनुदान देत आहे. यामध्ये शेततळे खोदण्यासोबतच प्लास्टिक अस्तरीकरणासाठी (Plastic Lining) विशेष तरतूद करण्यात आली आहे. ऑनलाइन अर्ज आता 'महाडीबीटी' (MahaDBT) पोर्टलवर उपलब्ध आहेत.

मागेल त्याला शेततळे टप्पा २ म्हणजे काय?

महाराष्ट्र सरकारने दुष्काळमुक्त महाराष्ट्राचे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी ही योजना पुन्हा जोमाने सुरू केली आहे. पहिल्या टप्प्यात फक्त खड्डे खोदण्यावर भर होता, मात्र टप्पा २ मध्ये पाण्याचे बाष्पीभवन रोखण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यावर भर दिला जात आहे.

या योजनेचा मुख्य उद्देश पावसाचे पाणी साठवून ते रब्बी हंगामात किंवा उन्हाळ्यात पिकांना पुरवणे हा आहे. यामुळे उत्पादनात वाढ होते आणि शेतकरी आत्महत्येसारख्या दुर्दैवी घटनांना आळा बसतो.

टप्पा २ मध्ये नवीन काय आहे? (Government Decision 2026)

सरकारने या वर्षी काही महत्त्वाचे बदल केले आहेत जे प्रत्येक शेतकऱ्याने माहित करून घेतले पाहिजेत:

1. अनुदानात वाढ: पूर्वी मिळणाऱ्या रकमेपेक्षा आता वाढीव खर्च विचारात घेऊन अनुदान मर्यादा वाढवण्यात आली आहे.
2. डिजिटल ट्रॅकिंग: आता शेततळ्याचे जिओ-टॅगिंग (Geo-tagging) अनिवार्य असून पारदर्शकता वाढली आहे.
3. संयुक्त गट: अल्पभूधारक शेतकरी आता एकत्र येऊन सामूहिक शेततळे देखील बांधू शकतात.

कोणाला मिळणार लाभ? (Eligibility Criteria)

या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

• अर्जदार हा महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा.
• शेतकऱ्याच्या नावे किमान ०.२० हेक्टर जमीन असणे आवश्यक आहे.
• ७/१२ उताऱ्यावर विहीर किंवा बोरवेलची नोंद असली तरीही लाभ घेता येतो, मात्र पावसाचे पाणी साठवण्याचे नियोजन असावे.
• अनुसूचित जाती/जमाती (SC/ST) मधील शेतकऱ्यांना निवडीत प्राधान्य दिले जाते.

⚠️ महत्त्वाची टीप: ज्या शेतकऱ्यांनी यापूर्वी टप्पा १ मध्ये लाभ घेतला आहे, त्यांना त्याच जागेसाठी पुन्हा अनुदान मिळणार नाही.

जुना टप्पा विरुद्ध नवीन टप्पा २ (तुलना)

खर्चाचे गणित आणि अनुदान (Practical Example)

समजा, तुम्ही १५x१५x३ मीटर आकाराचे शेततळे खोदण्याचे ठरवले.

• एकूण खोदकाम खर्च: ₹५५,०००
• प्लास्टिक अस्तरीकरण खर्च: ₹३०,०००
• एकूण खर्च: ₹८५,०००
• शासकीय अनुदान (Phase 2): ₹७५,०००
• शेतकऱ्याचा स्वतःचा वाटा: फक्त ₹१०,०००

💡 प्रो-टिप: शेततळे खोदताना ते शेताच्या सर्वात सखल भागात खोदावे, जेणेकरून पावसाचे पाणी नैसर्गिकरीत्या तिथे जमा होईल. उपसा खर्च वाचेल!

आवश्यक कागदपत्रे (Documents List)

१. डिजिटल स्वाक्षरी असलेला ७/१२ उतारा व ८-अ उतारा. २. आधार कार्ड आणि आधार लिंक असलेले बँक पासबुक. ३. जातीचा दाखला (लागू असल्यास). ४. दारिद्र्य रेषेखालील (BPL) असल्यास त्याचे प्रमाणपत्र. ५. शेततळे नसल्याचे स्वयंघोषणापत्र.

ऑनलाईन अर्ज कसा करावा?

१. सर्वात आधी 'MahaDBT Farmer Portal' वर नोंदणी करा. २. 'सिंचन साधने आणि सुविधा' या पर्यायावर क्लिक करा. ३. 'मागेल त्याला शेततळे' ही योजना निवडा. ४. विचारलेली सर्व माहिती अचूक भरा आणि कागदपत्रे अपलोड करा. ५. शेवटी ₹२३.६०/- चे ऑनलाईन शुल्क भरून अर्ज सबमिट करा.

वाचक हे सुद्धा वाचतात (Related Articles)

• नवीन विहीर अनुदान योजना २०२६ सविस्तर माहिती
• सौर कृषी पंप योजना अर्ज प्रक्रिया
• पीएम किसान सन्मान निधी १७ वा हप्ता अपडेट

👉 फायनल टीप: शेततळे पूर्ण झाल्यावर कृषी सहाय्यकाकडून त्याचे मोजमाप करून घेणे आणि फोटो अपलोड करणे विसरू नका, अन्यथा अनुदान मिळण्यास विलंब होऊ शकतो.