March 21, 2026
реирежреирем рд╡िрд╢ेрд╖: рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ (Pehchan Patra) рдСрдирд▓ाрдИрди рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░ा; рдЬाрдгूрди рдШ्рдпा рдЕрд░्рдЬ рдХрд░рдг्рдпाрдЪी рд╕ोрдкी рдкрдж्рдзрдд!
рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ (Pehchan Patra) реирежреирем рдСрдирд▓ाрдИрди рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд╕े рдХрд░ाрдпрдЪे? рдЬाрдгूрди рдШ्рдпा рдкाрдд्рд░рддा, рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдХाрдЧрджрдкрдд्рд░े рдЖрдгि рдЕрд░्рдЬाрдЪी рд╕ंрдкूрд░्рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдПрдХाрдЪ рдаिрдХाрдгी.
Table of Contents
- рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ (Pehchan Patra) – рдеोрдбрдХ्рдпाрдд рдоाрд╣िрддी
- рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдо्рд╣рдгрдЬे рдХाрдп? (Technical Insight)
- рдпा рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ाрдЪे рдк्рд░рдоुрдЦ рдлाрдпрджे (Key Benefits)
- рдЕрд░्рдЬ рдмाрдж рд╣ोрдг्рдпाрдЪी рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдгे рдЖрдгि рдЙрдкाрдп
- рд╕्рдЯेрдк-рдмाрдп-рд╕्рдЯेрдк рдЧाрдЗрдб: рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдСрдирд▓ाрдИрди рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░ा
- рддрдЬ्рдЬ्рдЮांрдЪा рд╕рд▓्рд▓ा (Pro-Advice)
- рд╡ाрд░ंрд╡ाрд░ рд╡िрдЪाрд░рд▓े рдЬाрдгाрд░े рдк्рд░рд╢्рди (FAQs)
рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ реирежреирем: рд╕ंрдкूрд░्рдг рдоाрд╣िрддी рдЖрдгि рдСрдирд▓ाрдИрди рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдХ्рд░ांрддीрдоुрд│े рдЖрддा рд╢ेрддीрд╡िрд╖рдпрдХ рдХाрдоांрд╕ाрдаी рд╕рд░рдХाрд░ी рдХाрд░्рдпाрд▓рдпाрдд рд╣ेрд▓рдкाрдЯे рдоाрд░рдг्рдпाрдЪे рджिрд╡рд╕ рдЗрддिрд╣ाрд╕рдЬрдоा рдЭाрд▓े рдЖрд╣ेрдд.
рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░рдиे 'рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░' рдЙрдкрдХ्рд░рдоांрддрд░्рдЧрдд 'рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░' (Pehchan Patra) рд╣ी рдпोрдЬрдиा рдЕрдзिрдХ рд╕рдХ्рд╖рдордкрдгे рдХाрд░्рдпाрди्рд╡िрдд рдХेрд▓ी рдЖрд╣े.
рд╕ाрддрдмाрд░ा рдХिंрд╡ा рео-рдЕ рдЙрддाрд░ा рд╕рддрдд рд╕ोрдмрдд рдаेрд╡рдг्рдпाрдкेрдХ्рд╖ा рд╣े рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдХाрд░्рдб рд╢ेрддрдХрд▒्рдпांрдиा рдПрдХ рдЕрдзिрдХृрдд рдЖрдгि рд╕рди्рдоाрдиाрдЪी рдУрд│рдЦ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддे.
рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ (Pehchan Patra) – рдеोрдбрдХ्рдпाрдд рдоाрд╣िрддी
| рддрдкрд╢ीрд▓ | рдоाрд╣िрддी |
|---|
| рдпोрдЬрдиेрдЪे рдиाрд╡ | рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ (Pehchan Patra) |
|---|
| рдк्рд░рднाрд╡ी рд╡рд░्рд╖ | реирежреирем |
|---|
| рдХोрдгाрд▓ा рдоिрд│рдгाрд░? | рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ाрддीрд▓ рд╕рд░्рд╡ рдиोंрджрдгीрдХृрдд рдЦाрддेрджाрд░ рд╢ेрддрдХрд░ी |
|---|
| рдЕрдзिрдХृрдд рдкोрд░्рдЯрд▓ | MahaAgri / Aaple Sarkar |
|---|
| рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рд╕्рд╡рд░ूрдк | рдбिрдЬिрдЯрд▓ PDF / рдИ-рдХाрд░्рдб |
|---|
рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдо्рд╣рдгрдЬे рдХाрдп? (Technical Insight)
рд╣े рдХेрд╡рд│ рдПрдХ рдХाрд░्рдб рдирд╕ूрди рддुрдордЪ्рдпा рд╢ेрддीрд╡िрд╖рдпрдХ рд╕рд░्рд╡ рдоाрд╣िрддीрдЪा рддो рдПрдХ 'рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЖрд░рд╕ा' рдЖрд╣े, рдЬ्рдпाрд╡рд░ рддुрдордЪा рдпुрдиिрдХ рдЖрдпрдбी рдЕрд╕рддो.
рд╣े рдХाрд░्рдб рддुрдордЪ्рдпा рдЖрдзाрд░ рдХाрд░्рдбाрд╢ी рдЖрдгि рдЬрдоिрдиीрдЪ्рдпा рд░ेрдХॉрд░्рдбрд╢ी рдеेрдЯ рд▓िंрдХ рдХेрд▓ेрд▓े рдЕрд╕рддे, рдЬ्рдпाрдоुрд│े рдбेрдЯाрдЪी рдкрдбрддाрд│рдгी рддрдд्рдХाрд│ рд╣ोрддे.
рдпाрдоुрд│े рднрд╡िрд╖्рдпाрдд рдХोрдгрдд्рдпाрд╣ी рд╕рд░рдХाрд░ी рдпोрдЬрдиेрд╕ाрдаी рддुрдо्рд╣ाрд▓ा рд╡ाрд░ंрд╡ाрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдХाрдЧрджрдкрдд्рд░े рдЬрдоा рдХрд░рдг्рдпाрдЪी рдЧрд░рдЬ рднाрд╕рдгाрд░ рдиाрд╣ी.
рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ाрдЪा рдкрдбрддाрд│рдгी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпेрд╡рд░ рд╣ोрдгाрд░ा рдкрд░िрдгाрдо
рдпा рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ाрдЪे рдк्рд░рдоुрдЦ рдлाрдпрджे (Key Benefits)
рез. рдеेрдЯ рд▓ाрдн рд╣рд╕्рддांрддрд░рдг (DBT): рдмिрдпाрдгे, рдЦрддे рдЖрдгि рдЕрд╡рдЬाрд░ांрд╡рд░ीрд▓ рд╕рд░рдХाрд░ी рдЕрдиुрджाрди рдеेрдЯ рдЦाрдд्рдпाрдд рдЬрдоा рд╣ोрдг्рдпाрд╕ाрдаी рд╣े рдХाрд░्рдб рдЕрдд्рдпंрдд рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдард░рддे.
реи. рдмँрдХिंрдЧ рд╕ुрд╡िрдзा: рдкीрдХ рдХрд░्рдЬ (Crop Loan) рдк्рд░рдХ्рд░िрдпेрдд рдпा рдХाрд░्рдбाрд▓ा рдЖрддा рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░ाрдзाрди्рдп рджिрд▓े рдЬाрдд рдЕрд╕ूрди рдХाрдЧрджрдкрдд्рд░ांрдЪी рдкрдбрддाрд│рдгी рдЬрд▓рдж рд╣ोрддे.
рей. рдиुрдХрд╕ाрди рднрд░рдкाрдИ: рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рдЖрдкрдд्рддीрдЪ्рдпा рдХाрд│ाрдд рдкिрдХांрдЪ्рдпा рдиुрдХрд╕ाрдиीрдЪी рдорджрдд рдоिрд│рд╡рдг्рдпाрд╕ाрдаी рд╣े рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдЖрддा рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдкुрд░ाрд╡ा рдоाрдирд▓े рдЬाрддे.
рд╣े рджेрдЦीрд▓ рд╡ाрдЪा: рдХाрдЬू рдЖрдгि рдЪंрджрди рд▓ाрдЧрд╡рдбीрд╕ाрдаी рдоोрдаी рдШोрд╖рдгा
рдЕрд░्рдЬ рдмाрдж рд╣ोрдг्рдпाрдЪी рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдгे рдЖрдгि рдЙрдкाрдп
рдЕрдиेрдХрджा рддांрдд्рд░िрдХ рдЪुрдХांрдоुрд│े рд╢ेрддрдХрд▒्рдпांрдЪे рдЕрд░्рдЬ рдиाрдХाрд░рд▓े рдЬाрддाрдд. рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпेрд╕ाрдаी рдЦाрд▓ीрд▓ рдЧोрд╖्рдЯींрдЪी рдХाрд│рдЬी рдШ्рдпा:
- рдоोрдмाрдИрд▓ рд▓िंрдХिंрдЧ: рддुрдордЪा рдоोрдмाрдИрд▓ рдХ्рд░рдоांрдХ рдЖрдзाрд░рд╢ी рд▓िंрдХ рдЕрд╕рдгे рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдЖрд╣े, рдЕрди्рдпрдеा рдИ-рдХेрд╡ाрдпрд╕ी (e-KYC) рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкूрд░्рдг рд╣ोрдд рдиाрд╣ी.
- рдбेрдЯा рд╕ुрд╕ंрдЧрддрддा: рд╕ाрддрдмाрд░ा рдЙрддाрд▒्рдпाрд╡рд░ीрд▓ рдиाрд╡ рдЖрдгि рдЖрдзाрд░ рдХाрд░्рдбाрд╡рд░ीрд▓ рдиाрд╡ рдпाрдд рддрдлाрд╡рдд рдЕрд╕рд▓्рдпाрд╕ рдкрдбрддाрд│рдгी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпेрдд рдЕрдбрдерд│ा рдпेрдК рд╢рдХрддो.
- рд╕्рдкрд╖्рдЯ рджрд╕्рддрдРрд╡рдЬ: рдкोрд░्рдЯрд▓рд╡рд░ рдЕрдкрд▓ोрдб рдХेрд▓ेрд▓े рд╕्рдХॅрди рдХेрд▓ेрд▓े рдХाрдЧрджрдкрдд्рд░े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЖрдгि рд╡ाрдЪрдиीрдп рдЕрд╕рдгे рдЕрд░्рдЬाрдЪ्рдпा рдоंрдЬुрд░ीрд╕ाрдаी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЖрд╣े.
рддुрдордЪे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдЕрдЬूрдирд╣ी рдХाрдврд▓े рдиाрд╣ी рдХा?
рд╕рд░्рд╡ рд╕рд░рдХाрд░ी рдпोрдЬрдиांрдЪा рд▓ाрдн рдПрдХाрдЪ рдХाрд░्рдбрд╡рд░ рдоिрд│рд╡рдг्рдпाрд╕ाрдаी рдЖрдЬрдЪ рдЕрд░्рдЬ рдХрд░ा.
рдЖрддाрдЪ рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░ा →рд╕्рдЯेрдк-рдмाрдп-рд╕्рдЯेрдк рдЧाрдЗрдб: рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдСрдирд▓ाрдИрди рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░ा
рд╕्рдЯेрдк рез: рдЕрдзिрдХृрдд рд╕ंрдХेрддрд╕्рдерд│ाрд▓ा рднेрдЯ рдж्рдпा
рд╕рд░्рд╡ाрдд рдЖрдзी рдХृрд╖ी рд╡िрднाрдЧाрдЪ्рдпा 'рдорд╣ाре▓рдЧ्рд░ी' рдХिंрд╡ा 'рдЖрдкрд▓े рд╕рд░рдХाрд░' рдпा рд╢ाрд╕рдирдоाрди्рдп рдкोрд░्рдЯрд▓рд╡рд░ рдЬा рдЖрдгि рдЕрдзिрдХृрдд рд▓िंрдХ рдиिрд╡рдбा.
рд╕्рдЯेрдк реи: рд▓ॉрдЧिрди рдЖрдгि рдиोंрджрдгी
рддुрдордЪा рдпुрдЬрд░ рдЖрдпрдбी рд╡ाрдкрд░ूрди рд▓ॉрдЧिрди рдХрд░ा. рдЬрд░ рддुрдо्рд╣ी рдк्рд░рдердордЪ рдпेрдд рдЕрд╕ाрд▓, рддрд░ рдЖрдзाрд░ рдХाрд░्рдбाрдЪ्рдпा рдорджрддीрдиे рдирд╡ीрди рдиोंрджрдгी рдХрд░ा.
рд╕्рдЯेрдк рей: рд╕ेрд╡ा рдиिрд╡рдб
рдбॅрд╢рдмोрд░्рдбрд╡рд░ 'Agriculture' рд╡िрднाрдЧ рдиिрд╡рдбा рдЖрдгि рдд्рдпाрдордз्рдпे 'Farmer ID Card/Pehchan Patra' рдпा рдкрд░्рдпाрдпाрд╡рд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ा.
рд╕्рдЯेрдк рек: рдоाрд╣िрддी рдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯ рдХрд░ा
рдпेрдеे рддुрдордЪा рдЖрдзाрд░ рдХ्рд░рдоांрдХ рдЖрдгि рдЬрдоिрдиीрдЪा рдЧрдЯ рдХ्рд░рдоांрдХ (Survey Number) рдЯाрдХूрди рдЖрдкрд▓ी рдоाрд╣िрддी рд╕рдмрдоिрдЯ рдХрд░ा.
рд╕्рдЯेрдк рел: рдИ-рдХेрд╡ाрдпрд╕ी рдЖрдгि рдбाрдЙрдирд▓ोрдб
рдиोंрджрдгीрдХृрдд рдоोрдмाрдИрд▓рд╡рд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдЭाрд▓ेрд▓ा OTP рдЯाрдХूрди рдкрдбрддाрд│рдгी рдкूрд░्рдг рдХрд░ा. рдд्рдпाрдиंрддрд░ рддुрдордЪे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдХाрд░्рдб PDF рд╕्рд╡рд░ूрдкाрдд рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░ा.
рддрдЬ्рдЬ्рдЮांрдЪा рд╕рд▓्рд▓ा (Pro-Advice)
рддुрдордЪे рд╢ेрддрдХрд░ी рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдиेрд╣рдоी 'рдбिрдЬी рд▓ॉрдХрд░' (DigiLocker) рдордз्рдпे рд╕ेрд╡्рд╣ рдХрд░ूрди рдаेрд╡ा, рдЬेрдгेрдХрд░ूрди рддे рдоोрдмाрдИрд▓рд╡рд░ рдХрдзीрд╣ी рд╡ाрдкрд░рддा рдпेрдИрд▓.
рддрд╕ेрдЪ, рддुрдордЪ्рдпा рдЧाрд╡ाрддीрд▓ рд╕ीрдПрд╕рд╕ी (CSC) рд╕ेंрдЯрд░рд╡рд░ рдЬाрдКрди рд╣े рдХाрд░्рдб рд▓ॅрдоिрдиेрдЯ рдХрд░ूрди рдШेрддрд▓्рдпाрд╕ рддे рджीрд░्рдШрдХाрд│ рдЯिрдХрдг्рдпाрд╕ рдорджрдд рд╣ोрдИрд▓.
рд╡ाрд░ंрд╡ाрд░ рд╡िрдЪाрд░рд▓े рдЬाрдгाрд░े рдк्рд░рд╢्рди (FAQs)
рдк्рд░рд╢्рди рез: рд╣े рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдХाрдврдг्рдпाрд╕ाрдаी рдХिрддी рд╢ुрд▓्рдХ рдж्рдпाрд╡े рд▓ाрдЧрддे?
рдЙрдд्рддрд░: рд╕рд░рдХाрд░ी рдкोрд░्рдЯрд▓рд╡рд░ूрди рд╣े рдХाрд░्рдб рдХाрдврдг्рдпाрд╕ाрдаी рдХोрдгрддीрд╣ी рдЕрдзिрдХृрдд рдлी рдиाрд╣ी, рд╣ी рд╕ेрд╡ा рдкूрд░्рдгрдкрдгे рдоोрдлрдд рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдЖрд╣े.
рдк्рд░рд╢्рди реи: рдЕрд▓्рдкрднूрдзाрд░рдХ рд╢ेрддрдХрд░ी рдпाрд╕ाрдаी рдкाрдд्рд░ рдЖрд╣ेрдд рдХा?
рдЙрдд्рддрд░: рд╣ो, рдЬрдоिрдиीрдЪी рдзाрд░рдгा рдХिрддीрд╣ी рдЕрд╕рд▓ी рддрд░ी рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ाрддीрд▓ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЦाрддेрджाрд░ рд╢ेрддрдХрд░ी рд╣े рдУрд│рдЦрдкрдд्рд░ рдоिрд│рд╡рдг्рдпाрд╕ рдкाрдд्рд░ рдЖрд╣े.
рдк्рд░рд╢्рди рей: рдоोрдмाрдИрд▓рд╡рд░ूрди рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░рддा рдпेрдИрд▓ рдХा?
рдЙрдд्рддрд░: рдирдХ्рдХीрдЪ! рддुрдо्рд╣ी рддुрдордЪ्рдпा рд╕्рдоाрд░्рдЯрдлोрдирдордзीрд▓ рдм्рд░ाрдЙрдЭрд░ рд╡ाрдкрд░ूрди рд╡рд░ीрд▓ рд╕्рдЯेрдк्рд╕ рдлॉрд▓ो рдХрд░ूрди рд╣े рдХाрд░्рдб рд╕рд╣рдЬрдкрдгे рдбाрдКрдирд▓ोрдб рдХрд░ू рд╢рдХрддा.
ЁЯПж рдПрдХंрджрд░िрдд рдоाрд╣िрддी (Information Hub)
рдпा рдпोрдЬрдиेрдмрдж्рджрд▓рдЪी рд╕рд░्рд╡ рдЕрдкрдбेрдЯ्рд╕ рдПрдХाрдЪ рдаिрдХाрдгी рдкрд╣ा.